Stefan Żeromski - życiorys
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W latach raperswilskich pisarz wiele tworzył, a jego dzieła stawały się coraz dojrzalsze. W 1895 roku pod pseudonimem Maurycy Zych opublikował w Krakowie zbiór opowiadań pt.: „Rozdziobią nas kruki, wrony” oraz tom „Opowiadań” pod własnym nazwiskiem. Przedstawił w nich problemy społeczne i ideowe, zwłaszcza ukazaną we wstrząsających i bolesnych obrazach walkę narodowowyzwoleńczą wraz z idącą za nią klęską.

Żeromscy opuścili Szwajcarię w 1896 roku. Po powrocie do kraju pisarz pracował w Bibliotece Ordynacji Zamoyskich w Warszawie. W celach leczniczych podróżował co roku do Zakopanego. W 1899 roku na świat przyszedł syn państwa Żeromskich – Adam. Od 1897 ukazują się nowe dzieła pisarza:
  • „Syzyfowe prace” (1897)
  • „Ludzie bezdomni” (1899; z datą 1900)
  • „Popioły” (1904)
Lata przed I wojną światową to okres wytężonej pracy publicystycznej i odczytowej. Rewolucja 1905 roku zaciążyła na kondycji psychicznej Żeromskiego. Na załamanie wpłynęły liczne rewizje, aresztowanie, inwigilacja policyjna oraz odnawiająca się gruźlica. Z tych dramatycznych doświadczeń wyrosły „Dzieje grzechu”, „Duma o hetmanie” i dramat niesceniczny „Róża”.

W 1909 roku Żeromski z rodziną wyjechał do Paryża. Tam poznawał literaturą i kulturę Francji, z tych doświadczeń wyrósł dramat „Sułkowski”. Pięćdziesiątą rocznicę wybuchu powstania styczniowego Żeromski uczcił powieścią pt. „Wierna rzeka” (1912). Był to ostatni rok pobytu we Francji i małżeństwa z Oktawią. W 1913 roku Żeromski ożenił się z Anną Zawadzką, malarką, matką Moniki. Pracował w tym czasie nad trylogią „Walka z szatanem”. Jej część I – „Nawracanie Judasza” i II – „Zamieć” ukazały się w 1916 roku, a ostatnia „Caritas” w 1919. W „Nawracaniu Judasza” autor posłużył się inną konstrukcją bohatera niż w „Ludziach bezdomnych”. Ryszard Nienarski w odróżnieniu od Tomasza Judyma nie rezygnuje ze szczęścia osobistego na rzecz uszczęśliwiania innych.

W czasie I wojny światowej autor próbował bezskutecznie dostać się na front do Legionów Piłsudskiego. Po ewakuacji Krakowa osiadł w Zakopanem, gdzie brał udział w pracach Naczelnego Komitetu Narodowego. W 1918 roku na krótko został prezydentem Rzeczpospolitej Zakopiańskiej. W lipcu tegoż roku zmarł jego szesnastoletni syn Adam, jego śmierć pisarz przeżył bardzo boleśnie.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Krytyka literacka o „Ludziach bezdomnych”
2  Kompozycja Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego
3  „Ludzie bezdomni” jako powieść młodopolska - plan wypracowania



Komentarze
artykuł / utwór: Stefan Żeromski - życiorys


  • W związku z tym, że jestem kustoszem Izby Pamięci Stefana Żeromskiego w Domku Żeromskiego w Gdyni Orłowie - w którym swoją siedzibę ma Towarzystwo Przyjaciół Orłowa, mam częste kontakty z turystami odwiedzającymi Domek Żeromskiego oraz spotkania edukacyjne z dziećmi i młodzieżą szkół, których St.Żeromski jest patronem (i, nie tylko z tych szkół),pragnę poinformować i zabrać głos w dyskusji dotyczącej życiorysu Stefana Żeromskiego. W roku 2010, Towarzystwo Przyjaciół Orłowa zorganizowało trzy dniowe obchody 90 rocznicy pierwszego (w Orłowie) pobytu Żeromskiego na Pomorzu.W trakcie tych obchodów m.in. były wygłoszone referaty na następujące tematy:"Życie i twórczość Stefana Żeromskiego","Język kaszubski w twórczości Stefana Żeromskie (na podstawie powieści pt."Wiatr od morza") oraz "Zasługi Stefana Żeromskiego dla Pomorza". W spotkaniach uczestniczyła młodzież z 11 (wszystkich) szkół im. Stefana Żeromskiego z województwa Pomorskiego.Śledząc informacje zamieszczane na stronach internetowych stwierdzam, że jest brak, lub bardzo mało informacji o pobytach St. Żeromskiego na Pomorzu, w ostatnim okresie Jego życia. Należy nadmienić, że w okresie lata, w latach 1920/21/22/23/24, Żeromski przebywał na Pomorzu i bardzo aktywnie włączył się w działalność społeczno - polityczną.Brał czynny udział w kampanii plebiscytowej na Warmii i Mazurach- był współautorem odezwy skierowanej do ludności tych terenów.Był współzałożycielem i współautorem statutu Towarzystwa Przyjaciół Pomorza. Był autorem odezwy dotyczącej pilnej potrzeby zbudowania portu w Gdyni.Spotykał się na wiecach z miejscową ludnością. Nawoływał do wspólnych działań wszystkich Polaków, razem z mieszkańcami Kaszub na rzecz zagospodarowania nadmorskich obszarów, które po 123 latach zaboru pruskiego wróciły na "łono" Ojczyzny.Z obserwacji i materiałów zebranych z pobytu na Pomorzu powstały kolejne książki Żeromskiego, że wspomnę tylko o powieści "Wiatr od morza", której autor został zgłoszony do literackiej nagrody Nobla. Natomiast, w informacjach zamieszczanych na stronach internetowych znajduje "dziwne" zapisy dotyczące związku Żeromskiego z Anną Zawadzką.Jeżeli podawana jest informacja - łącznie z datą- dotyczącą ślubu Żeromskiego z Oktawią i przy braku informacji o ich rozwodzie (Oktawia, mimo prośby Żeromskiego, nie zgodziła się na rozwód), informuje się czytelników, że w roku 1913 Żeromski ożenił się z Anną Zawadzką - nie informując jaki to był ślub i nie przywołując treści dokumentu tego ślubu.Spotykam również takie enigmatyczne określenia jak: "Stefan Żeromski założył nową rodzinę", albo jeszcze inne: "Stefan Żeromski uznał Annę Zawadzką za swoją żonę" Przy moim pełnym szacunku i uznaniu dla twórczości Stefana Żeromskiego i jego działalności społecznej,uważam, że należy unikać takich określeń, ustalić i przyjąć jedną wersję życiorysu Żeromskiego. Jaka ona winna być? Prawdziwa i zgodna z prawdą! Z pewnością nie wpłynie to ujemnie na ocenę dorobku oraz wkładu Żeromskiego do polskiej literatury. W publikacjach dotyczących życiorysu St. Żeromskiego, jedynie w książce pt. "Żeromskiego świat i Polska", wydanej w roku 2003, na str.106 - autor tej książki,Bolesław Pękala prof nadzw.byłej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy, dr. hab. nauk humanistycznych, literaturoznawstwa, dydaktyki literatury, absolwent Uniwersytetu M.Kopernika w Toruniu (I stopień) i pedagogiki na Uniwersytecie Warszawskim(II stopień), w nim również doktoryzował się, habilitację uzyskał na Uniwersytecie M. Curie Skłodowskiej w Lublinie - napisał: "W r. 1920 wydrukowany został Wybieg instynktu, a w maju tego samego roku wyjechał pisarz z Moniką i Anną Zawadzką nad morze do Orłowa..." - nie, jak piszą inni autorzy biografii Żeromskiego - "...,z żoną Anną". Pragnę jeszcze zwrócić uwagę na błędną informację dotyczącą wieku Adama w dniu jego śmierci. Adam miał lat 19, a nie 16, jak mylnie zostało to odnotowane, na stronie internetowej, w biografii Żeromskiego. - Henryk.
    Henryk (henryk_wiszniowski {at} op.pl)

  • Stefan Żeromski jest pochowany wraz z żoną i córką,na cmentarzu Ewangelicko Reformowanym przy ul.Żytniej w Warszawie.Gdy jadę na grób mojej idolki,piosenkarki Anny German,zawsze zapalam znicz na Jego grobie.Widziałam wiązanki od młodzieży z różnych szkół,a z naszych stron nie spotkałam co jest bardzo przykre.
    Maria (maria.schabek {at} gmeil.com)

  • pochodzę z kieleckiej wsi, z Kakonina przy Łysogórach i Stefan Żeromski jest dla mnie, człowieka z Gór Świętokrzyskich moim osobistym patronem. Dawno już wyszedłem z tej wsi wykształciłem się, mieszkam zupełnie gdzie indziej, ale zawsze w myślach z dawnego dzieciństwa i młodości lat licealnych wracam w pamięci do tamtych czasów gdy chadzałem w Góry Świętokrzyskie, gdy były to Góry moje domowe, takie swojskie, gdzie znałem każde miejsce każdy kamień każdy strumyk. To miejsce ma szczególny urok i pozostaje na całe życie. Zwłaszcza że stamtąd się pochodzi, że jest się jakby cząstką tamtej ziemi, tamtego miejsca. Gdziekolwiek bym nie był na zawsze Góry Świętokrzyskie pozostaną w mym sercu
    Paweł (shingen.matsuyama {at} wp.pl)

  • patronem mojej szkoly takze jest Stefan Żeromski.. nigdy sie szczegolnie nie interesowalam kto to byl itd ale przy okazji przerabiania lektury "ludzie bezdomni" ktora mi sie b.podoba zdecydowalam sie "poznac" Zeromskiego i musze powiedziec ze facet mial wyjatkoooowo ciezko i strasznie Go podziwiam.. czytalam juz mase art na jego temat i naprawde ten czlowiek byl wyjatkowy !!!
    kluska ()

  • Moim zdaniem Stefan Żeromski miał cięzkie życie. Najpierw jako nastolatek jest pozostawiony sam sobie, musi sobie jakoś radzić, utrzymywac, się. Ma niespełnione marzenie o studiach medycznych, do tego traci syna. Moim zdaniem to jest bardzo smutne. Zapewne, były tez i szczęśliwe momenty w jego życiu, ale te smutniejsze bardziej to przykrywają. Co do jego postaci, to zapewne był wielki, jego dzieła są godne uznania. Jest on patronem również mojej szkoły i jestem z tego dumna.
    eF ()

  • Jestem właśnie w trakcie przerabiania lektuty autorstwa Stefana Żeromskiego pt. "Syzyfowe prace" i mówiąc sczerze ksiąka ta robi wrażenie. Uważam, że Stefan Żeromski jest jednym z najlepszych pisarzy polskich.
    Magda (mmmadziala {at} onet.eu)

  • ... Zabieram sie do ludzi bezdomnych i chcialem zobaczyc, czy osoba ktora to napisala ,miala wystarczajaco ciekawe zycie zeby stworzyc cos godnego uwagi i dochodze do wniosku ,ze warto zaryzykowac.
    rkdnb ()

  • Życiorys Stefana Żeromskiego na pewno pozostanie w pamięci wielu zarówno,młodych jak i starszych ludzi.Ponieważ jego życie było pełne grozy, złych doświadczeń i przeżyć. to naprawde postac godna podziwu. :)
    TomaZi (tom252025 {at} tlen.pl)

  • uwazam ze ten czlowiek mial bardzo ciekawe zycie napisal fajne ksiazki najbrdziej podoba mi sie fragment syzyfowych prac kiedy marcin bowowicz poznaje birute o Boze co za wzruszajaca nieszczesliwa milosc!!!!!!! a moze i szczesliwaa..........
    ewuncia (ritka777 {at} amorki.pl)



Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 





Tagi: