Tomasz Judym- romantyk realizmu, chybiony pozytywista, Hamlet dzisiejszy - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
„ Tomasz Judym- romantyk realizmu, chybiony pozytywista, Hamlet dzisiejszy.”
Tak oto określił głównego bohatera sam autor powieści, Stefan Żeromski, a sąd ów zawarł w „ Dziennikach”, dziele, które stanowi kopalnię wiedzy na temat życia prywatnego pisarza, jego przeżyć, a przede wszystkim poglądów, chociażby na temat postaci stworzonych przez niego samego. Moim zdaniem pisarz właściwie nazwał Tomasza Judyma, bo któż lepiej zna swego bohatera jak nie sam twórca? Warto jednak bliżej przyjrzeć się temu stwierdzeniu, na które składa się szereg pozornie przeciwstawnych względem siebie wyrazów, a raczej postaw światopoglądowych. Najpierw wyjaśnijmy, co poszczególne postawy oznaczają i dlaczego Żeromski zestawił je ze sobą, mając na myśli Judyma. Nie obejdziemy się oczywiści bez krótkiej charakterystyki bohatera.

Mianem romantyka można określić człowieka kierującego się emocjami, uczuciami, pragnącego poświęcić się często dla rzeczy niemożliwej do zrealizowania. Romantyk to również człowiek nie znajdujący zrozumienia ani akceptacji wśród innych ludzi. Z kolei określenie „realista” w mowie potocznej stosuje się wobec ludzi, którzy podejmują decyzje i oceniają sytuacje kierując się zdrowym rozsądkiem i trzeźwym spojrzeniem na rzeczywistość. Natomiast mianem pozytywisty określamy człowieka kierującego się ideałami nawiązującymi przede wszystkim do teorii pracy u podstaw i pracy organicznej. Porównanie do szekspirowskiego Hamleta oznacza nieprzystosowanie do zaistniałych warunków, poświęcenie własnego życia dla wyższego celu, również bunt wobec zastanej sytuacji.

Tomasz Judym jako romantyk realizmu przedstawia się następująco: pragnie za wszelką cenę, kosztem własnego szczęścia zmienić świat, a konkretnie sytuacje najuboższych warstw. W jego postępowaniu możemy dostrzec pierwiastek prometeizmu, czyli jednej z charakterystycznych postaw epoki romantyzmu. Podobnie jak Konrad z III części „ Dziadów” jest gotów poświęcić się całkowicie dla drugiego człowieka. Różnica pomiędzy tymi dwoma bohaterami polega na tym, iż Konrad występuje przeciwko Bogu, natomiast Judym sprzeciwia się okrutnym prawom, które rządzą światem w sposób niezwykle bezwzględny, godząc szczególnie boleśnie w najbiedniejszych. Doktor Judym to zdecydowanie romantyk, ale żyjący w czasach realizmu. Nie patrzy „trzeźwo” na świat, nie uznaje kompromisów, w swoim życiu przyjmuje postawę skrajną. Judym nie umie właściwie ocenić własnych możliwości, ani ograniczeń.

Wyraźnie przecenia swe siły, kilkakrotnie udowadniając słabość i brak konsekwencji działania. Ucieka z Cisów właśnie wtedy, gdy jest tam najbardziej potrzebny, nie potrafi znaleźć wspólnej płaszczyzny porozumienia z innymi ludźmi, więc zostaje osamotniony w swojej misji. Gdyby realnie popatrzył na świat, być może zauważyłby, iż wspólne działanie może przynieść większe korzyści, niż samotna walka.

„Chybiony pozytywista”. Zastanawiając się nad tym stwierdzeniem, przychodzą mi na myśl dwie interpretacje. Pierwsza z nich związana jest z umiejscowieniem w czasie akcji powieści, a konkretnie z nastrojami, jakie zaczęły panować pod koniec XIX i na początku XX wieku. Choć pozytywizm jeszcze trwa, to zaczynają już dominować hasła Młodej Polski. Inteligencja znudzona jest już hasłami niesienia pomocy najbiedniejszym, każdy dba o własne interesy i jest zajęty tylko sobą. Nie twierdzę oczywiście, że w pozytywizmie żyły same siłaczki, czy w odniesieniu do mężczyzn- siłacze, zwracam jednak uwagę na to, iż w okresie tym na pewno duża liczba ludzi chciała realizować hasła pracy organicznej i pracy u podstaw. Im bliżej końca wieku, tym nastroje były bardziej dekadenckie, większość ludzi zaczęła zastanawiać się nad sensem swojego życia.... Szczytne hasła nie znajdywały już tak podatnego gruntu jak kilkanaście lat temu. Ta swoista atmosfera końca wieku ( wspaniale oddana przez K. P. Tetmajera w wierszu „ Koniec wieku XIX”) sprawiała, że sytuacja Judyma była dość trudna. Z każdej strony napotykał mur, najczęściej w postaci braku zainteresowania ze strony innych (np. niechęć warszawskiego środowiska lekarzy).

Drugą interpretację oprę na wypowiedzi samego Judyma: „ Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, którą bym przycisnął do serca z miłością, dopóki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory (...)”. Doktor mówi „z oblicza ziemi”. Pragnie więc rzeczy moim zdaniem niewykonalnej, przynajmniej siłami jednej istoty ludzkiej. A tymczasem hasło pracy u podstaw wiąże się z wykonaniem zadań najpilniejszych i elementarnych, czyli po prostu podstawowych. W Judymie odzywa się owy niespokojny duch romantyka- chce widzieć efekt globalny, często zapominając o tym, że najpierw należy stworzyć podstawy, a dopiero potem można przejść do szerszych działań.

„ Hamlet jest jak gąbka. Jeśli go tylko nie stylizować i nie grać antykwarycznie, wchłania w siebie od razu całą współczesność”. To słowa Jana Kotta, które wspaniale ukazują, iż postawa Hamleta była i jest wciąż aktualna. Zauważył to również Żeromski i stworzył Hamleta jemu współczesnego. Trudność dylematu obydwu bohaterów polega na tym, ze widzą oni zbyt jasno, by zachować spokój, że jedynie przywracając świat do normy odzyskają sami równowagę wewnętrzną. Hamleta i Judyma łączy również motyw nieszczęśliwej miłości, a raczej poświęcenia jej dla celów wyższych.

Jak wiadomo Hamlet umarł. Co spotkało więc Tomasza Judyma? Na temat zakończenia możemy tylko snuć domysły. Ale czy porównanie Żeromskiego dotyczy tylko cech charakteru obu postaci? A może chodziło mu o cos więcej? Hamlet jako jednostka niezwykle wrażliwa nie potrafił żyć w świecie pełnym zakłamania i zbrodni. Nie mógł i nie chciał pogodzić się z taką rzeczywistością. Dlatego musiał umrzeć. Czy z Judymem stało się podobnie?

Zaryzykuję i stwierdzę „ Nie byłeś do życia..... Tomaszu Judymie”


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Ludzie bezdomni - streszczenie
2  Doktor Judym – pozytywista w kapeluszu romantyka
3  Na podstawie znajomości powieści Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” ukaż dramatyzm decyzji Tomasza Judyma oraz motywy jego wyboru - plan wypracowania



Komentarze: Tomasz Judym- romantyk realizmu, chybiony pozytywista, Hamlet dzisiejszy

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 



2009-06-04 06:35:26

Mirosław- Czytaj tekst dokładnie, zanim się wypowiesz. Żeromski (czyli jak wiemy AUTOR Ludzi Bezdomnych) SAM napisał o Judymie "Hamlet dzisiejszy". Skoro tak pisał o nim autor, to chyba wiedział co mówi? No, chociaż może Ty, ze swoją przenikliwością i inteligencją pobijasz pisarza... Zacznij tworzyć w takim razie, skoro tekst Żeromskiego uważasz za "bzdurny pod pozorami uczoności", ale błagam, jak już coś stworzysz, wyślij do mnie, chcę się pośmiać.


2009-06-02 21:29:04

Może i Judym to nie Hamlet. Bo jeśli sobie przypomne to kompletnie inaczej to wszystko się w dramacie rozgrywało. Ale co zrobić jeśli ćwiczenie z podręcznika dla licealistów głosi dokładnie to co tytuł tej pracy. Autorzy od nas wymagają Judyma jako "Hamleta dzisiejszego" tym samym zmuszają nas do takiej myśli o nim.


2009-05-31 16:08:22

Ta praca to bzdury. A wy to czytacie bez zastanowienia. Judym to "bezwatpienia romantyk" ? PORAŻKA. Judym to i romantyk i pozytywista, jakbyście przeczytali PORZĄDNIE ze zrozumieniem ksiązkę to byscie doszli do tego. Współczuje braku myslenia, to sie jednak w życiu przydaje.


2007-11-20 22:10:07

Uwazam, ze samo czytanie lektur pozwala zglebic ksiazke od strony emocjonalnej.Mozna się z książką silnie związać i przez co lepiej zrozumieć problemy w niej zawarte.Przede wszystkim czytanie ksiazek wzbogaca nas a streszczenia sa niejakim podsumowaniem i wyklarowaniem. "Ludzie bezdomni" wplyneli na mnie z ogromna sila, na koncu lzy lsplywaly mi po twarzy...Judym to postać, ktora bardzo cenie i widze w nim ta chec, ktora w sobie. Nie widze w nim slomianego zapalu itp. absolutnie! widze bezradnosc, brak poparcia ze strony ogólu nierozumiejącego go, widzę jego starania. Nie mozesz pisac, ze byl niezdecydowany, bo nie wiem czy pamietasz, ale wlasnymi silami napedzil dzialanie szpitala, pomogl swojemu bratu wyjsc ze skrajnej nedzy i nawolywal i robil co mogl, aby tylko uzdrowic spoleczenstwo.


2007-11-07 21:26:53

Jestem w trzeciej klasie i nie pamiętam bym kiedyś nie przeczytała lektury. Denerwują mnie ludzie, którzy twierdzą, że streszczenia są lepsze. Niektóre są beznadziejne. I wcale nie trzeba się skupiać na zbędnych szczegółach. Lektury trzeba umieć czytać




Streszczenia książek
Tagi: